
Ngày 13/7, tại kỳ họp lần thứ 47 của Ủy ban Di sản Thế giới UNESCO tại Paris, Pháp, UNESCO đã chính thức thông qua việc mở rộng ranh giới Di sản Thiên nhiên Thế giới “Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng” (tỉnh Quảng Trị, Việt Nam), để bao gồm thêm Vườn quốc gia Hin Nam Nô (tỉnh Khăm Muộn, Lào). Di sản mới này có tên đầy đủ là: “Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng và Vườn quốc gia Hin Nam Nô”, trở thành di sản liên biên giới đầu tiên giữa hai quốc gia .
🏞️ Giá trị nổi bật của di sản
- Hệ thống karst cổ – nguyên vẹn: Vùng karst đá vôi tại Phong Nha – Kẻ Bàng và Hin Nam Nô có tuổi địa chất lên tới gần 400 triệu năm, là một trong những hệ thống karst nhiệt đới nguyên sơ và lớn nhất châu Á .
- Hang động kỳ vĩ: Di sản sở hữu hơn 220 km hang động đã khảo sát, bao gồm những hệ thống nổi tiếng toàn cầu như Sơn Đoòng ở Việt Nam và Xe Bang Fai ở Lào, nổi bật với hang lớn về cả đường kính và chiều dài .
- Đa dạng sinh học và sinh thái độc đáo: Khu vực này chứa nhiều hệ sinh thái phong phú: rừng ẩm, rừng kín karst, cùng loài thực vật – động vật phong phú, trong đó có nhiều loài đặc hữu và nguy cấp .
🤝 Hợp tác xuyên biên giới – câu chuyện của 7 năm
- Khởi đầu từ 2018: Việt Nam và Lào bắt đầu phối hợp xây dựng hồ sơ di sản chung từ năm 2018, ký Biên bản ghi nhớ vào tháng 1 năm đó .
- Đồng bộ và hỗ trợ kỹ thuật: Từ đầu 2023, hai bên thống nhất hoàn thiện hồ sơ. Tháng 2/2024, hồ sơ chính thức được gửi tới UNESCO; Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch Việt Nam còn hỗ trợ phía Lào trong công tác kỹ thuật ().
- Ý nghĩa hợp tác: Đây là lần đầu Việt Nam hỗ trợ quốc gia khác đưa di sản vào danh sách, cho thấy mô hình hợp tác quốc tế đầy tiềm năng .
📜 Triển vọng & cam kết quản lý
- Quản lý song phương: Dự kiến triển khai hai kế hoạch riêng biệt nhưng phối hợp chặt: “Chiến lược quản lý Phong Nha – Kẻ Bàng” và “Quản lý Hin Nam Nô” .
- Nâng cao quản trị: Thứ trưởng Hoàng Đạo Cương mời đại biểu quốc tế khảo sát thực địa, đề nghị tiếp tục hỗ trợ để tăng năng lực quản lý di sản liên biên giới .
- Gắn kết dân sinh – kinh tế – du lịch: Việt Nam và Lào cam kết phối hợp trong bảo vệ sinh thái, giáo dục cộng đồng, và quản lý sức tải du lịch bền vững .
🇻🇳 Di sản thế giới của Việt Nam – Bước tiến mới
- Đây là di sản thứ 9 của Việt Nam được UNESCO công nhận, trong đó có:
- 2 di sản liên tỉnh: Vịnh Hạ Long – Quần đảo Cát Bà; Quần thể Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc.
- 1 di sản liên biên giới thứ hai: Phong Nha – Kẻ Bàng – Hin Nam Nô (Việt Nam – Lào) .
✨ Kết luận
Việc ghi danh “Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng và Hin Nam Nô” không chỉ là công nhận giá trị thiên nhiên độc đáo của hệ karst và hang động mà còn là biểu tượng hợp tác quốc tế hiệu quả, góp phần tăng cường mối quan hệ hữu nghị, bảo vệ thiên nhiên, và phát triển du lịch bền vững giữa Việt Nam – Lào. Đây có thể trở thành mô hình mẫu cho các di sản tự nhiên liên biên giới trong khu vực.

