Một tòa án phúc thẩm Mỹ hôm 14/7 đã tạm thời chặn việc chấm dứt chính sách “Temporary Protected Status” (TPS) — vốn bảo vệ gần 12.000 người Afghanistan không bị trục xuất và được phép làm việc — sau khi chính quyền Trump hồi tháng 5 thông báo sẽ kết thúc từ ngày 14/7  .

🛡️ Vì sao tòa ra quyết định?

  • Tập đoàn CASA, một tổ chức bảo vệ người nhập cư, đã khởi kiện Bộ An ninh nội địa (DHS), lập luận việc thu hồi TPS là “tùy tiện và phân biệt đối xử”, có thể gây hại nghiêm trọng dù chưa có thêm lựa chọn pháp lý khác  .
  • Tòa phúc thẩm chưa vào nội dung vụ kiện, nhưng chấp thuận tạm hoãn thực thi lệnh chấm dứt, kéo dài ít nhất đến 21/7 ().

📅 Các mốc quan trọng

  • Tháng 5/2025: DHS do Bộ trưởng Kristi Noem lãnh đạo, ban hành quyết định chấm dứt TPS cho ~11.700 người Afghanistan, cho rằng an ninh – kinh tế tại Afghanistan đã cải thiện  .
  • 14/7: Chính quyền sắp thực thi lệnh, nhưng tòa án phúc thẩm ra lệnh giữ nguyên bảo vệ trong một tuần để tiến hành chuẩn bị tiếp theo  .
  • 21/7: Hạn chót tòa cho phép, sau đó sẽ xem xét vụ kiện – DHS và CASA cần nộp biện luận trong tuần này ().

👩‍👧‍👦 Ảnh hưởng với người Afghanistan

  • Khoảng 11.700 người đang hưởng TPS vì hỗ trợ lực lượng Mỹ hoặc hoạt động nhân đạo — nếu không có TPS, họ sẽ mất quyền làm việc và bị đối mặt nguy cơ trục xuất về Afghanistan, nơi chính quyền Taliban hiện vẫn áp dụng nhiều chính sách hà khắc, đặc biệt với phụ nữ ().
  • Các nhóm vận động lên tiếng rằng, việc chấm dứt đột ngột có thể khiến nhiều người trở thành mục tiêu trừng phạt hoặc trục xuất bất hợp pháp ().

🔍 Vì sao đây là “cuộc chiến pháp lý”?

  • TPS là quyền hạn của Bộ trưởng DHS, nhưng các tổ chức như CASA tranh luận rằng việc chấm dứt phải qua thủ tục pháp lý kỹ lưỡng và không thể diễn ra một cách tùy tiện  .
  • Tòa đang tạo thời gian để cân nhắc kỹ lưỡng các luận cứ, quyết định thể hiện vai trò kiểm soát quyền lực hành pháp.

🧭 Tóm tắt & triển vọng

  • Hiện tại: TPS của người Afghanistan vẫn có hiệu lực đến 21/7.
  • Kế tiếp: Tòa sẽ tiếp tục xét vụ kiện dựa trên lý lẽ pháp lý, khả năng xét xử kéo dài qua nhiều tuần.
  • Nghiên cứu dài hơi: Nếu DHS bị yêu cầu giữ vững quyết định chấm dứt, các tổ chức vận động có thể hướng tới mục tiêu: hóa TPS từ tạm thời thành vĩnh viễn thông qua Quốc hội.

Spread the love