Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết trong tổng số khoảng 200 triệu tài khoản ngân hàng cá nhân đang tồn tại tại Việt Nam hiện nay, chỉ có khoảng 113 triệu tài khoản đã được xác thực danh tính bằng hình thức sinh trắc học. Điều này đồng nghĩa với việc hơn 86 triệu tài khoản còn lại chưa đủ điều kiện hoạt động hợp lệ và đang được xem là tiềm ẩn nguy cơ lừa đảo, gian lận số, hoặc đơn giản là bị bỏ quên .
“Có tới gần 86 triệu tài khoản không còn hoạt động, nhiều khả năng là tài khoản không chính chủ hoặc bị bỏ quên, thậm chí do đối tượng xấu tạo lập để phục vụ hành vi gian lận.”
Lý do và mục tiêu của việc “khai tử” tài khoản
Việc xóa sổ các tài khoản chưa được xác thực sinh trắc học và không phát sinh giao dịch trong thời gian dài được NHNN xem là một bước đi quan trọng nhằm:
- Làm sạch dữ liệu tài khoản ngân hàng – loại bỏ các tài khoản giả mạo, “ngủ đông” không sử dụng;
- Phòng ngừa lừa đảo, rửa tiền qua ngân hàng điện tử và các giao dịch không minh bạch .
Các ngân hàng thương mại hàng đầu như BIDV, Vietcombank, VietinBank, Techcombank, VPBank… đã tiên phong rà soát và khóa những tài khoản đáng ngờ từ trước đó .
Tiến trình xác thực sinh trắc học
- Tính đến ngày 27/6/2025, NHNN đã hoàn tất xác thực sinh trắc học cho hơn 119 triệu hồ sơ cá nhân và hơn 1,1 triệu hồ sơ tổ chức, qua thẻ CCCD gắn chip hoặc ứng dụng VNeID .
- Tỷ lệ xác thực đạt gần 100% số lượng tài khoản cá nhân phát sinh giao dịch trên kênh số và hơn 70% cho tổ chức .
Hình thức triển khai cụ thể
- Tài khoản cá nhân: đến ngày 1/9/2025, tất cả tài khoản chưa xác thực và không phát sinh giao dịch lâu ngày sẽ bị xóa sổ hoặc đóng băng .
- Tài khoản doanh nghiệp: từ ngày 1/7/2025, cũng bắt buộc xác thực sinh trắc học người đại diện hợp pháp mới duy trì quyền giao dịch, và tới nay có khoảng 711.000 tài khoản tổ chức (chiếm khoảng 55%) đã hoàn thành xác thực .
Tác động và các biện pháp bổ sung
- Giảm rủi ro lừa đảo: sau khi xác thực sinh trắc học diễn ra, thiệt hại do lừa đảo qua tài khoản giảm khoảng 57%, còn số tài khoản nhận tiền lừa đảo giảm 47% so với cùng kỳ năm trước .
- Thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục tăng mạnh:
- Số lượng giao dịch tăng 45–56%,
- Giá trị giao dịch tăng 25–36% so với cùng kỳ .
- Siết quy định, tăng chế tài:
- NHNN đang xây dựng kho dữ liệu tập trung về tài khoản nghi ngờ gian lận;
- Dự thảo nâng mức phạt cho hành vi cho thuê, mượn tài khoản lên tới 200 triệu đồng – gấp 4‑5 lần hiện hành .
- Bộ Công an đề xuất hiện hành xử lý hình sự trong trường hợp cần thiết .
Hướng dẫn người dùng: cách xác thực sinh trắc học
Để tránh bị tài khoản bị khóa, người dùng cần thực hiện xác thực CCCD gắn chip trực tiếp trên ứng dụng ngân hàng. Các bước thông thường như sau :
- Mở ứng dụng ngân hàng trên điện thoại (có NFC);
- Đăng nhập và chọn mục cập nhật sinh trắc học;
- Quét hai mặt thẻ CCCD gắn chip theo hướng dẫn;
- Chờ hệ thống xác nhận thành công.
Kết luận
Từ 1/9/2025, hơn 86 triệu tài khoản “ngủ đông” hoặc chưa được xác thực sẽ chính thức bị loại khỏi hệ thống. Đây là bước đi trọng yếu nhằm tăng cường an ninh, giảm lừa đảo, và thúc đẩy thanh toán số tại Việt Nam. Người dùng chỉ cần xác minh thông tin đúng theo quy định để duy trì tài khoản một cách an toàn.
