1. Ngòi nổ chính trị – thương mại
Ngày 9–10/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra lời cảnh báo nghiêm khắc tới Brazil, đe dọa áp dụng mức thuế suất 50% đối với dầu mỏ và hàng nhập khẩu từ nước này, có hiệu lực từ 1/8/2025. Lý do được nêu là chính quyền Brazil – dưới thời Tổng thống Lula – đang thúc đẩy “cuộc săn phù thủy” chống lại cựu Tổng thống Jair Bolsonaro, người mà ông Trump từng ủng hộ .
2. Mối quan hệ thương mại dầu mỏ Mỹ–Brazil
- Dầu thô là mặt hàng xuất khẩu lớn nhất của Brazil sang Mỹ, với giá trị đạt 5,83 tỷ USD trong năm 2024, tương ứng khoảng 243.000 thùng/ngày sang Mỹ trong tổng số 1,78 triệu thùng xuất khẩu mỗi ngày .
- Trước đó, dầu mỏ vẫn được hưởng mức thuế nhập gần 10%, trong khi nhiều mặt hàng khác từ Brazil đang chịu thuế 10%–25% .
3. Đáp trả của Brazil
- Tổng thống Lula tuyên bố sẵn sàng áp thuế trả đũa tương xứng, cũng ở mức 50%, hoặc đưa vụ việc lên WTO nếu Mỹ thực thi đòn thuế này .
- Brazil đã thông qua Luật Đối ứng kinh tế, cho phép quyền áp thuế trả đũa trong trường hợp bị áp dụng thuế đơn phương .
4. Tác động tiềm tàng và lộ trình Brazil
- Các nhà phân tích cho rằng mức thuế 50% chỉ sẽ gây xáo trộn ngắn hạn trong lưu chuyển thương mại và biên lợi nhuận, nhưng không đe dọa cấu trúc toàn ngành dầu mỏ Brazil. Tập đoàn Petrobras có thể chuyển hướng xuất khẩu sang các thị trường khác .
- Chính phủ Brazil đã triệu tập chính sách và kịch bản đối phó, kêu gọi giải pháp ngoại giao và hỗ trợ doanh nghiệp trước đòn thuế quan .
5. Rủi ro lan tỏa kinh tế rộng hơn
- Động thái này nằm trong chiến dịch áp thuế rộng lớn của Mỹ, với mức từ 25% đến 50% áp lên nhiều quốc gia khác, như Canada, Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan, Campuchia, v.v. .
- Ứng phó có thể khiến giá các mặt hàng như cà phê, thịt bò, đồng kim loại… tăng cao ở Mỹ do bị gián đoạn nguồn cung .
✅ Tóm tắt nhanh
| Nội dung | Chi tiết |
| Mức thuế Mỹ áp dụng | 50% đối với dầu mỏ và hàng hóa nhập từ Brazil từ 1/8/2025 |
| Nguyên nhân | Phản ứng trước cáo buộc Brazil điều tra cựu Tổng thống Bolsonaro |
| Phản ứng Brazil | Sẵn sàng đánh thuế trả đũa 50% và kiện lên WTO |
| Tác động | Gây gián đoạn thương mại ngắn hạn; Petrobras có thể tìm thị trường mới |
| Hệ lụy toàn cầu | Một phần trong chiến dịch đánh thuế của Mỹ; có thể ảnh hưởng giá nông sản, kim loại toàn cầu |
📌 Kết luận
Đây là một động thái đầy tính chiến lược – chính trị lẫn kinh tế – khi Mỹ lựa chọn áp thuế 50% lên dầu mỏ Brazil giữa lúc căng thẳng chính trị với Lula. Brazil tuyên bố sẵn sàng trả đũa và dường như không thiếu cơ chế pháp lý để phản ứng. Vấn đề hiện tại có thể chỉ gây xáo trộn nhất thời, nhưng nếu kéo dài, cuộc chiến thương mại này hoàn toàn có thể khiến giá dầu, cà phê, kim loại… tăng mạnh, ảnh hưởng rộng tới kinh tế toàn cầu.
